Âm nhạc nghi lễ trong tu viện Tạng: tiếng tù và, tụng kinh có ý nghĩa gì?
Các nhà sư thổi kèn dài dungchen trên mái một tu viện ở Tây Tạng
Âm nhạc nghi lễ trong tu viện Tạng gồm những gì?
Âm nhạc nghi lễ trong tu viện Tạng gồm các loại kèn dài, tù và ốc, kèn bầu, trống, chũm chọe, chuông và tiếng tụng kinh, hợp lại thành nền âm thanh đặc trưng của mỗi buổi lễ. Đây là một dàn nhạc nghi lễ có vai trò tâm linh chứ không phải giải trí.
Trong một buổi lễ, tiếng tụng kinh của tăng chúng là phần lõi, còn các nhạc cụ đóng vai trò mở đầu, điểm nhịp và kết thúc từng đoạn. Bộ kèn hơi gồm kèn dài dungchen, kèn bầu gyaling và tù và ốc dungkar. Bộ gõ gồm trống lớn và các loại chũm chọe. Ngoài ra còn có chuông tay và chày kim cương mà các vị sư dùng trong nghi lễ. Mỗi loại có chức năng riêng, nhưng tất cả phối hợp để tạo nên một không gian trang nghiêm, giúp người tham dự tập trung và hướng tâm. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, đây thường là một trong những trải nghiệm để lại ấn tượng sâu nhất khi vào thăm một tu viện đang hành lễ.
Bạn có thể đọc thêm: Văn hóa Tây Tạng có gì khác biệt? 7 điều nên hiểu trước chuyến đi để nắm bức tranh văn hóa rộng hơn trước khi đi.
Tiếng tù và và kèn dài trong tu viện có ý nghĩa gì?
Tiếng tù và ốc và kèn dài trong tu viện Tạng tượng trưng cho lời tuyên xưng Phật pháp vang khắp mười phương, đồng thời dùng để thỉnh mời chư Phật và xua tan điều xấu. Đây là những âm thanh thiêng liêng nhất của nghi lễ.
Kèn dài, gọi là dungchen, là chiếc kèn kim loại bằng đồng hoặc đồng thau, dài khoảng 3 mét hoặc hơn, gồm nhiều đoạn lồng vào nhau để dễ mang. Kèn luôn được thổi theo cặp, tạo ra tiếng trầm ngân sâu, và hai chiếc đi đôi được xem là tượng trưng cho lòng từ bi và tính không. Truyền thống dùng kèn dài được cho là có từ khoảng năm 1040, và trong các lễ lớn kèn thường được thổi từ trên mái tu viện để tiếng vang xuống thung lũng bên dưới và vọng lên chư thiên bên trên. Tiếng trầm này được tin là thanh tịnh không gian lễ, thỉnh mời chư Phật và là một dạng cúng dường bằng âm thanh. Tù và ốc, gọi là dungkar, là một trong tám biểu tượng cát tường của Phật giáo, với tiếng vang tượng trưng cho Phật pháp lan tỏa khắp nơi và dùng để triệu tập tăng chúng. Còn kèn bầu gyaling có hai lưỡi gà, cho âm cao réo rắt, được thổi bằng kỹ thuật lấy hơi vòng để tiếng không bị ngắt, thường gắn với các vị hiền minh và lòng sùng kính. Để cảm nhận trọn vẹn những âm thanh này, nhiều khách chọn đi cùng Du Lịch Tây Tạng từ Hà Nội vào đúng giờ tụng kinh buổi sáng.
Tù và ốc trắng dungkar và chuông kim cương dùng trong nghi lễ
Tụng kinh trong tu viện Tạng có ý nghĩa gì?
Tụng kinh trong tu viện Tạng là việc các nhà sư đọc tụng kinh văn, thần chú và lời cầu nguyện, vừa là tu tập vừa là một hình thức cúng dường bằng âm thanh. Đây là phần trung tâm của mọi buổi lễ.
Khi tụng, tăng chúng đọc các bài kinh, thần chú như Om mani padme hum và lời cầu nguyện, thường theo lối một vị dẫn xướng rồi cả chúng đáp lại. Điều khiến tụng kinh Tạng nổi tiếng là lối tụng trầm đặc biệt của một số dòng tu như Gyütö và Gyüme, trong đó một nhà sư có thể phát ra cùng lúc một nốt trầm và các bồi âm, nghe như một hợp âm vang lên từ một giọng duy nhất. Mục đích của việc tụng kinh là tập trung tâm trí, quán tưởng và thỉnh mời chư Phật, tích lũy công đức, và truyền trao giáo pháp qua nhiều thế hệ. Với người Tạng, âm thanh tụng kinh không chỉ mang ý nghĩa của lời kinh, mà bản thân nó cũng là một lời cầu nguyện và một phẩm vật dâng lên.
Bạn có thể đọc thêm: Nghi lễ kora của người Tạng là gì? Vì sao họ đi vòng quanh nơi thiêng? để hiểu thêm một nghi lễ tâm linh quan trọng khác của người Tạng.
Tăng chúng tụng kinh trong chính điện một tu viện Tạng
Trống và chũm chọe trong nghi lễ Tạng dùng để làm gì?
Trống lớn và chũm chọe trong nghi lễ Tạng giữ nhịp cho buổi lễ và đánh dấu các đoạn quan trọng, trong khi chuông tay tượng trưng cho trí tuệ và tính không. Bộ gõ chính là khung xương nhịp điệu của cả nghi lễ.
Trống lớn, gọi là nga, thường là trống hai mặt treo trên khung, được gõ bằng một chiếc dùi cong có đầu bọc. Chũm chọe có hai loại, loại vòm và loại phẳng, được đánh theo các kiểu chập, xoay và lắc để tạo nhịp và đánh dấu chuyển đoạn. Cùng với trống, chũm chọe tạo nền tiết tấu xuyên suốt buổi lễ. Bên cạnh đó, vị sư chủ lễ thường cầm một chiếc chuông tay gọi là drilbu ở tay trái và một chiếc chày kim cương ở tay phải, trong đó chuông tượng trưng cho trí tuệ và tính không, còn chày tượng trưng cho phương tiện và lòng từ bi. Tiếng chuông được tin là có khả năng thanh tịnh và xua đi năng lượng xấu. Ngoài ra, trong một số nghi lễ mật tông còn có chiếc kèn ngắn kangling và chiếc trống nhỏ cầm tay, mỗi thứ gắn với một ý nghĩa tu tập riêng. Nếu muốn tìm hiểu sâu các nghi lễ này, bạn có thể tham khảo các Tour Tây Tạng từ Hà Nội có lịch trình ghé thăm nhiều tu viện lớn.
Du khách nghe nhạc nghi lễ trong tu viện ở đâu và cần lưu ý gì?
Du khách có thể nghe nhạc nghi lễ tại các buổi cầu nguyện buổi sáng ở những tu viện lớn như Sera, Drepung, Ganden gần Lhasa và Tashilhunpo ở Shigatse. Đây là cách chân thực nhất để cảm nhận âm thanh thiêng của Tây Tạng.
Các buổi tụng kinh tập thể thường diễn ra vào buổi sáng, khi tăng chúng tụ họp trong chính điện. Ở Lhasa, độ cao khoảng 3.650 mét, bạn có thể ghé Sera, Drepung hay chùa Jokhang; ở Shigatse, độ cao khoảng 3.800 mét, có tu viện Tashilhunpo. Trong các dịp lễ hội, bạn còn có thể xem thêm các điệu múa nghi lễ cham với phần nhạc đệm sống động. Khi nghe nhạc nghi lễ, hãy lắng nghe trong yên lặng, không vỗ tay hay nói to, vì đây là nghi lễ tôn giáo chứ không phải buổi biểu diễn. Trong chính điện nơi các sư đang tụng, việc chụp ảnh thường bị hạn chế hoặc cần mua vé chụp ảnh từ khoảng 20 nhân dân tệ trở lên, nên luôn hỏi trước. Theo quy định, khách nước ngoài bắt buộc đi theo đoàn có hướng dẫn viên và giấy phép, gồm visa Trung Quốc và Giấy phép nhập cảnh Tây Tạng do đơn vị tổ chức lo. Bạn có thể chọn dòng Tour Tây Tạng No Shopping và xem lịch khởi hành của Tour Hà Nội Tây Tạng để sắp xếp ghé tu viện vào đúng giờ hành lễ.
Bạn có thể đọc thêm: Lịch trình Tây Tạng cho người hành hương: tuyến tu viện thiêng và lưu ý để lên tuyến tham quan các tu viện thiêng hợp lý.
Cận cảnh nhà sư thổi kèn bầu gyaling trong nghi lễ
Câu hỏi thường gặp
Kèn dài trong tu viện Tạng tên là gì và dài bao nhiêu? Kèn dài trong tu viện Tạng gọi là dungchen, một loại kèn kim loại có thể kéo dài, thường dài khoảng 3 mét hoặc hơn, thổi theo cặp tạo ra tiếng trầm ngân vang. Đây là nhạc cụ tạo nên âm thanh đặc trưng nhất của tu viện Tạng.
Vì sao tụng kinh Tạng nghe trầm khác thường? Một số dòng tu ở Tây Tạng, như Gyütö và Gyüme, nổi tiếng với lối tụng kinh trầm đặc biệt, trong đó một nhà sư có thể phát ra cùng lúc một nốt trầm và các bồi âm, nghe như một hợp âm từ một giọng. Đây là kỹ thuật tụng cần nhiều năm rèn luyện mới thành thục.
Tù và ốc trong nghi lễ Tạng có ý nghĩa gì? Tù và ốc, gọi là dungkar, là một trong tám biểu tượng cát tường của Phật giáo. Tiếng tù và ốc tượng trưng cho âm thanh Phật pháp lan tỏa khắp mười phương và được dùng để triệu tập tăng chúng tới buổi lễ.
Nhạc nghi lễ Tạng có phải để biểu diễn không? Không. Âm nhạc nghi lễ trong tu viện Tạng là một phần của nghi lễ tôn giáo và thiền định, không phải để giải trí hay biểu diễn. Vì vậy du khách nên lắng nghe trong yên lặng và tôn trọng, không vỗ tay hay gây ồn.
Có được quay phim chụp ảnh khi sư đang tụng kinh không? Thường thì trong chính điện nơi các nhà sư tụng kinh, việc chụp ảnh và quay phim bị hạn chế hoặc cấm, một số nơi cho phép nếu mua vé chụp ảnh từ khoảng 20 nhân dân tệ trở lên. Hãy luôn hỏi trước và tôn trọng quy định của từng tu viện.
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm Tour Tây Tạng Từ Hà Nội của DulichTayTang.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Tây Tạng với 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 6/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Tây Tạng.
Hỏi đáp
Du Lịch Tây Tạng Từ Hà Nội
Tour Hà Nội Tây Tạng 6 ngày 5 đêm No Shopping
6 ngày 5 đêm