Tết Losar của người Tạng có gì đặc biệt? Phong tục đón năm mới trên cao nguyên

Tết Losar là năm mới của người Tạng, lễ hội quan trọng nhất trong năm, rơi vào ngày đầu tháng Giêng lịch Tạng, năm 2026 nhằm 18 tháng 2. Điều đặc biệt là sự hòa quyện giữa Phật giáo và phong tục gia đình: ăn món guthuk có viên bột bói vận, bày hộp Chemar và bánh khapse, treo cờ phướn mới, đốt hương và đi lễ chùa Jokhang. Lễ thường kéo dài từ 3 đến 15 ngày.

Hộp Chemar đựng bột lúa mạch rang và bơ trang trí ngày Tết Losar

Tết Losar là gì và diễn ra khi nào?

Tết Losar là năm mới của người Tạng, lễ hội lớn nhất và mở đầu cho năm theo lịch Tạng. Trong tiếng Tạng, Lo nghĩa là năm và Sar nghĩa là mới, nên Losar có nghĩa là năm mới. Năm 2026, Losar rơi vào 18 tháng 2.

Vì lịch Tạng là lịch âm dương, ngày Losar đổi mỗi năm và thường rơi vào tháng 2 hoặc tháng 3 dương lịch, có khi trùng hoặc lệch Tết Nguyên đán của Trung Quốc một ngày, có khi lệch cả tháng. Năm 2026 là năm Hỏa Mã, tức năm Ngựa, ứng với năm 2153 theo lịch Tạng. Ba ngày đầu là quan trọng nhất, nhưng không khí ăn Tết có thể kéo dài tới ngày 15 của tháng Giêng lịch Tạng.

Người Tạng chuẩn bị đón Losar thế nào?

Người Tạng chuẩn bị đón Losar trước khoảng hai tuần, bắt đầu bằng việc dọn dẹp nhà cửa thật sạch để xua đi xui rủi của năm cũ, sắm quần áo mới và chuẩn bị đồ cúng. Đây là giai đoạn tất bật nhất trước Tết.

Trong nhà, các gia đình bày hộp Chemar, một hộp gỗ đựng bột lúa mạch rang trộn bơ ở một bên và hạt lúa mạch rang ở bên kia, trang trí đẹp để cầu mùa màng bội thu. Họ cũng làm bánh khapse, loại bánh bột chiên tạo hình rồi xếp thành tháp để cúng và mời khách, gieo mạ lúa mạch xanh làm biểu tượng sinh sôi, và mua trà bơ, thịt bò yak, bột tsampa cùng khăn khata. Đàn ông thường mặc áo chuba, phụ nữ mặc đồ thổ cẩm rực rỡ trong ngày đầu năm.

Bánh khapse chiên xếp thành tháp trên bàn thờ ngày Losar

Bạn có thể đọc thêm: Văn hóa Tây Tạng có gì khác biệt? 7 điều nên hiểu trước chuyến đi để hiểu rõ hơn về nền văn hóa làm nền cho Tết Losar.

Đêm Gutor và món guthuk có gì đặc biệt?

Đêm trước Tết, gọi là đêm Gutor, rơi vào ngày 29 tháng Chạp lịch Tạng, năm 2026 nhằm 16 tháng 2, các gia đình quây quần ăn món guthuk. Guthuk là món súp bột với khoảng chín loại nguyên liệu như thịt bò yak, củ cải, phô mai khô, lúa mì và đậu.

Điểm thú vị nhất là những viên bột bói vận giấu trong món ăn, mỗi viên chứa một vật tượng trưng cho tính cách hoặc vận may: len nghĩa là tốt bụng, muối nghĩa là điềm đạm, than nghĩa là nhắc nhở nói năng nhẹ nhàng hơn, còn ớt nghĩa là người bộc trực. Ăn xong, người Tạng làm lễ xua đuổi tà khí bằng đuốc rơm, tsampa và pháo để tống tiễn năng lượng xấu của năm cũ, dọn đường cho năm mới.

Ba ngày Tết Losar diễn ra những phong tục gì?

Ba ngày Tết Losar mỗi ngày có một trọng tâm riêng. Ngày đầu gọi là Lama Losar, là ngày của gia đình: mọi người dậy sớm, mặc đồ mới, dâng lễ lên bàn thờ trong nhà, lấy một nhúm bột từ hộp Chemar tung lên ba lần để chúc phúc, rồi đi lễ chùa Jokhang và Cung điện Potala để dâng hương.

Ngày thứ hai gọi là Gyalpo Losar, tức Tết của vua, là ngày đi thăm họ hàng và bạn bè, trao nhau lời chúc Tashi Delek, tặng quà và cùng uống trà bơ, trà ngọt, rượu lúa mạch. Ngày thứ ba, các gia đình treo cờ phướn mới trên mái nhà và đỉnh đồi, làm lễ đốt hương bách xù gọi là Wei Sang, rồi tung bột tsampa lên trời cầu bình an. Ở Lhasa, năm cây cột cờ lớn trước chùa Jokhang được thay cờ mới, thu hút hàng nghìn người tới dự.

Món ăn và lời chúc ngày Tết Losar gồm những gì?

Món ăn ngày Tết Losar gồm guthuk ăn đêm giao thừa, bánh khapse, thịt bò yak, củ droma ngọt ăn kèm cơm, cùng trà bơ, trà ngọt và rượu lúa mạch gọi là chang. Đây là những món được làm và chia sẻ trong cả gia đình.

Lời chúc phổ biến nhất là Tashi Delek, nghĩa là chúc an lành, và dịp Tết người ta hay nói Losar Tashi Delek, tức chúc mừng năm mới. Losar cũng là lễ hội mở đầu cho cả chuỗi lễ hội trong năm của người Tạng, sang mùa hè còn có lễ hội Shoton nổi tiếng với lễ phơi tranh thangka khổng lồ.

Bạn có thể đọc thêm: Lễ hội Shoton ở Lhasa: lễ phơi tranh Thangka khổng lồ diễn ra khi nào? để biết thêm về lễ hội mùa hè lớn nhất Lhasa.

Gia đình người Tạng quây quần ăn món guthuk đêm giao thừa

Losar khác gì so với Saga Dawa và Shoton?

Losar khác Saga Dawa và Shoton ở thời điểm và tính chất. Losar diễn ra vào tháng 2 hoặc tháng 3, là Tết sum họp gia đình mang đậm màu sắc tín ngưỡng, trong khi Saga Dawa rơi vào khoảng tháng 5 đến tháng 6 và nặng về hành hương, còn Shoton vào tháng 8 thiên về văn hóa với Tạng kịch và lễ phơi Phật.

Sau ba ngày đầu, không khí Losar còn nối tiếp tới ngày 15 của tháng Giêng lịch Tạng, gắn với lễ Đại Nguyện Monlam và lễ hội Đèn Bơ, khi Lhasa rực sáng hàng nghìn ngọn đèn bơ. Nếu so sánh, Losar cho thấy đời sống gia đình và phong tục đón năm mới rõ nhất, còn Saga Dawa và Shoton lại thiên về hành hương và trình diễn.

Bạn có thể đọc thêm: Lễ hội Saga Dawa lớn nhất Tây Tạng diễn ra khi nào, có gì đặc biệt? để hiểu rõ hơn về lễ hành hương lớn nhất Tây Tạng.

Du khách có đi Tây Tạng dịp Losar được không, thời tiết ra sao?

Du khách cần lưu ý là vào dịp Losar và khoảng tháng 2 đến tháng 3, Tây Tạng thường tạm dừng đón khách nước ngoài, và việc cấp Giấy phép nhập cảnh Tây Tạng có thể bị tạm ngưng trong một số thời điểm, nên phải xác nhận lại với đơn vị tổ chức trước khi lên kế hoạch. Khách nước ngoài, gồm khách Việt Nam, cũng bắt buộc đi theo đoàn có hướng dẫn viên, không được đi tự túc.

Thời tiết dịp Losar là mùa đông, tháng 2 là một trong những tháng lạnh nhất ở Tây Tạng dù trời khô và nắng, lượng oxy thấp hơn mùa hè khoảng 30%, nên nguy cơ sốc độ cao cao hơn và không nên vận động gắng sức. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, với người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền, nên tham khảo bác sĩ trước chuyến đi và ưu tiên đi vào mùa thuận lợi hơn. Nhìn chung, mùa đẹp và dễ đi nhất ở Tây Tạng là từ tháng 4 đến tháng 10.

Bạn có thể đọc thêm: Tây Tạng mùa nào đẹp nhất? So sánh 4 mùa để chọn thời điểm đi tour để chọn thời điểm phù hợp cho chuyến đi.

Kết hợp tìm hiểu văn hóa Losar với chuyến đi Tây Tạng thế nào?

Có thể tìm hiểu văn hóa Losar ngay cả khi đi vào mùa thuận lợi, vì những nơi gắn với Tết như chùa Jokhang, phố Barkhor và Cung điện Potala đều mở đón khách quanh năm. Đi vào mùa từ tháng 4 đến tháng 10, bạn vẫn cảm nhận được không khí hành hương, các cột cờ phướn và nếp sinh hoạt tín ngưỡng của người Tạng.

Vì Tây Tạng bắt buộc đi theo đoàn có giấy phép, phần visa Trung Quốc và Giấy phép nhập cảnh Tây Tạng thường do đơn vị tổ chức lo, các chặng nối chuyến từ sân bay Nội Bài qua Thành Đô cũng được Du Lịch Tây Tạng sắp xếp trọn gói. Bạn có thể tham khảo các Tour Du Lịch Tây Tạng từ Hà Nội có hướng dẫn viên tiếng Việt để hiểu sâu hơn về phong tục.

Với khách muốn lịch trình minh bạch và không bị ghé nhiều điểm mua sắm, có thể ưu tiên dòng Tour Tây Tạng No Shopping, tập trung cho văn hóa và các tu viện.

Khói hương bách xù trong lễ Wei Sang sáng đầu năm mới

Câu hỏi thường gặp về Tết Losar

Tết Losar năm 2026 là ngày nào? Tết Losar năm 2026 rơi vào ngày 18 tháng 2, mở đầu năm Hỏa Mã, tức năm 2153 theo lịch Tạng. Vì lịch Tạng là lịch âm dương nên ngày Losar thay đổi mỗi năm, thường vào tháng 2 hoặc tháng 3 dương lịch, nên cần kiểm tra lại cho từng năm.

Tết Losar có giống Tết Nguyên đán không? Tết Losar và Tết Nguyên đán đều là năm mới âm lịch nhưng tính theo hai hệ lịch khác nhau, nên có năm trùng, có năm lệch một ngày, có năm lệch cả tháng. Năm 2026, Tết Nguyên đán vào 17 tháng 2 còn Losar vào 18 tháng 2, chỉ cách nhau một ngày.

Người Tạng ăn gì trong đêm giao thừa Losar? Đêm giao thừa, người Tạng ăn món guthuk, một loại súp bột với khoảng chín nguyên liệu, trong đó có những viên bột giấu vật tượng trưng để bói tính cách và vận may. Sau bữa ăn, họ làm lễ xua đuổi tà khí bằng đuốc và pháo để tiễn năm cũ.

Hộp Chemar trong ngày Tết Losar có ý nghĩa gì? Hộp Chemar là hộp gỗ đựng bột lúa mạch rang trộn bơ và hạt lúa mạch rang, trang trí đẹp, tượng trưng cho mùa màng bội thu và may mắn. Khi chúc Tết, người ta lấy một nhúm bột tung lên không trung rồi nếm một chút để cầu một năm sung túc.

Có nên đi Tây Tạng vào đúng dịp Losar không? Vào dịp Losar và khoảng tháng 2 đến tháng 3, Tây Tạng thường tạm dừng đón khách nước ngoài và giấy phép có thể bị tạm ngưng, lại đúng mùa lạnh và oxy loãng hơn, nên đi đúng dịp này khá khó. Nếu muốn trải nghiệm văn hóa Tây Tạng thuận lợi, nên cân nhắc đi vào mùa từ tháng 4 đến tháng 10.

Về tác giả

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia làm Tour Tây Tạng Từ Hà Nội của DulichTayTang.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Tây Tạng với 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 6/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Tây Tạng.